Geschiedenis


figuur1

In het jaar 1902 besluiten op een augustusavond de gemeentesecretaris Pieter Jan Lemmens en de koster Adamus Theodorus Reynders een fanfare op te richten. Zij kloppen aan bij de burgemeester, graaf Albert de Theux de Meylandt et de Montjardin, om steun te vragen bij de oprichting van een muziekmaatschappij onder de naam "De Verenigde Vrienden". Graaf de Theux wordt tot erevoorzitter benoemd en geeft direct de broodnodige financiële steun. De ledenwerving verloopt voorspoedig : 29 mannen melden zich aan en nemen de verplichting op zich door maandelijkse betalingen hun instrumenten zelf te bekostigen. De allereerste lessen worden gegeven door koster Reynders in het werkhuis van kuiper Beenaerts. Kort daarop wordt beroep gedaan op de heer Saillart, muziekleraar uit Leopoldsburg. Onder zijn leiding vinden de repetities plaats en zodoende kan de fanfare reeds op paasmaandag van 1903 een muzikale opluistering geven ter gelegenheid van de eremis van E.H. Franken, broer van de pastoor. Tevens trekt vanaf die tijd de fanfare mee op in de twee processies die dan in Heusden nog uitgaan. Op Sint-Janskermis wordt een eerste concert gegeven.


figuur2 In 1905 wordt herdacht dat België 75 jaar vroeger onafhankelijk was geworden. De fanfare verzorgt tijdens deze feesten een drietal concerten en trekt mee in de stoet te Hasselt. Onder leiding van Alfons Roosen, die de heer Saillart is opgevolgd als dirigent, neemt de fanfare onder meer deel aan muziekfestivals te Beverlo, Heppen en Houthalen. De eerste wereldoorlog dwingt de fanfare tot werkloosheid. De Duitsers eisen namelijk alle koper op, maar de bezetters slagen er niet in ook maar één instrument te vinden. Na de wapenstilstand komen dan ook de instrumenten weer te voorschijn. Meester Leon Boonen wordt enige tijd dirigent. Rond 1920 wordt een nieuw bestuur gekozen met Jan Steenaerts als voorzitter en Maurice Timmermans als secretaris. Als dirigent treedt Louis Melis uit Beringen op. Het aanleren van een groep jonge muzikanten neemt Paul Mertens op zich en weldra telt de fanfare opnieuw 28 spelende leden. Het opluisteren van vaderlandse feesten, processies en andere activiteiten, kan verder gaan. In die periode van de twintiger jaren is de fanfare niet alleen muzikaal actief, maar is zij ook bedrijvig met het inrichten van jaarlijkse toneelvoorstellingen.


figuur3 Tijdens de Tweede Wereldoorlog moeten de instrumenten weer verdwijnen en vallen alle activiteiten stil. Maar na de bevrijding in september 1944 herrijst de muziekvereniging onder leiding van Albert Beckers - al voor de oorlog secretaris van de fanfare geworden - en de onderwijzers Theo Peeters en Henri Meerten. Instrumenten worden ingezameld en gerepareerd. Tandarts Jos Lemmens, zoon van stichter Pieter Jan Lemmens, neemt het voorzitterschap op zich. Dirigent is Alfons Deferme, die enkele jaren voor de oorlog Louis Melis is opgevolgd. Een heuglijke dag voor de fanfare De Verenigde Vrienden is 19 februari 1952, omdat zij voortaan de titel "Koninklijke Maatschappij" mag voeren. Ander positief nieuws uit die jaren is dat in 1954 wordt deelgenomen aan het Wereld Muziek Concours in Kerkrade (Nederland), waar een tweede prijs wordt behaald. Een donkere dag in de geschiedenis van de fanfare is het concert te Houthalen in de zomer van 1956, als dirigent Alfons Deferme na het concert schielijk overlijdt. Zijn opvolger wordt Henri Corthouts, muziekleraar uit Koersel.


figuur4 In die vijftiger jaren wordt de fanfare ook uitgerust met een uniform. Tussen 1965 en 1970 maakt de fanfare een moeilijke tijd door, vooral door allerhande lokaalperikelen, waardoor soms in zeer onaangename omstandigheden moet gerepeteerd worden In 1969 wordt er een nieuwe bestuursploeg samengesteld. Georges Frederix neemt de taak van penningmeester op zich en André Claes wordt secretaris. Men zoekt en vindt ook enkele niet-musicerende medewerkers om de moeilijkheden beter aan te kunnen. Daaronder Jef Frederix, die waarnemend voorzitter wordt. Op 10 juni 1970 wordt de feitelijke vereniging die de fanfare al die jaren geweest is, omgevormd tot een vereniging zonder winstoogmerk.


figuur5 Om in leven te blijven heeft de fanfare sinds haar stichting steeds zichzelf moeten bedruipen. Een kleine jaarlijkse subsidie van de gemeente is nauwelijks voldoende om wat nieuwe muziekstukken te kopen. Voor de rest moeten door allerlei activiteiten (bals, zomerfeesten, carnavalstoeten, ophalen van erelidgelden, enzovoorts) de nodige fondsen bijeengezocht worden. In de jaren 70 wordt een nieuwe bron van inkomsten aangeboord die zeer succesrijk is : het ophalen van oud papier. Gedurende jaren wordt door muzikanten en bestuur een bijna ongelooflijke energie en uithoudingsvermogen aan de dag gelegd om het soms zeer zware karwei van papier ophalen en papier sorteren tot een goed einde te brengen. Het is pas door het instorten van de prijs voor oud papier dat aan de zeswekelijkse omhalingen een einde wordt gesteld, al blijft de fanfare tot op de dag van vandaag nog sporadisch actief op dit terrein.


figuur6 In 1970 heeft de fanfare ook de meisjesdrumband."De Toekomst" , door ijverige mensen uit de Veenderweg opgericht, kunnen overnemen. De jonge en dynamische instructeur Domien Poelmans uit Hechtel weet op enkele jaren onze meisjes van derde naar de hogere afdelingen te brengen. In 1983, 1984 en 1990 behaalt de drumband de titel van Kampioen van België.


figuur7 1977 is een jubileumjaar : met grote luister wordt het 75-jarig bestaan van de fanfare gevierd. Tijdens die viering wordt Jozef Lemmens, die om gezondheidsredenen de voorzitterstaak definitief overlaat aan Jef Frederix, tot erevoorzitter benoemd. Het begin van de jaren tachtig wordt voor de muzikanten van De Verenigde Vrienden niet zozeer gekenmerkt door muzikale hoogtepunten - al blijven de jaarlijkse herfst- of winterconcerten door het publiek zeer gewaardeerd - maar door harde fysische arbeid: de bouw van een eigen muziekzaal moet eindelijk definitief een einde maken aan alle ellende rond een fatsoenlijk repetitielokaal die de fanfare sinds haar ontstaan gekend heeft. Op 23 september 1983 neemt de vereniging haar intrek in de nieuwe zaal, die op 15 oktober door pastoor-deken Piet Moesen wordt ingezegend. Ander niet-muzikaal feit uit die tijd is de uitgave, van 1978 tot 1981, van een eigen tweemaandelijks tijdschrift "Tussen Bugel en Trom". Ook in 1984-1985 verschijnen nog vier nummers.


figuur8 In 1981 wordt in het Nederlandse Heusden-Asten ook de start gegeven van het evenement "4 x Heusden", dat sindsdien jaarlijks afwisselend in Nederland en België wordt georganiseerd. Er wordt aan deelgenomen door de vier muziekmaatschappijen met een "Heusden" als thuisbasis: in Nederland de Harmonie Sint-Antonius uit Heusden-Asten en de Harmonie De Eendracht uit Heusden aan de Maas; in België de Koninklijke Oude Gemeenteharmonie uit Heusden-Destelbergen en onze eigen Koninklijke Fanfare De Verenigde Vrienden uit Heusden-Zolder.


figuur9 Na een korte periode onder leiding van Anny Mombers wordt Paul Lambrichts in 1995 de nieuwe voorzitter. Na gedurende 39 jaar het wel en wee van de Heusdense fanfare meebeleefd te hebben neemt dirigent Henri Corthouts in 1995 afscheid van zijn Verenigde Vrienden. Op 15 april wordt hij voor zijn jarenlange inzet gehuldigd door gemeentebestuur, Fedekam en natuurlijk ook door zijn vrienden muzikanten, die hem bedenken met een vergulde dirigeerstok. Met Jos Simons als dirigent vangt de fanfare de laatste jaren van de twintigste eeuw aan. Hij brengt een nieuwe dynamiek in de vereniging, met veel aandacht voor de jongeren en de opleiding van nieuwe muzikanten. Het accent verschuift hoe langer hoe meer naar de zaalconcerten, terwijl straatoptredens aan belang moeten inboeten. Eind 2000 geeft Jos Simons tamelijk onverwacht zijn ontslag als dirigent. Zijn opvolger Guido Dreessen leidt de fanfare tijdens het jubileumjaar 2002, als met een uitgebreide waaier aan concerten en andere activiteiten het 100-jarig bestaan van de muziekvereniging gevierd wordt. Bij die gelegenheid wordt ook de benaming "fanfare" definitief opgegeven. Als Koninklijke Harmonie De Verenigde Vrienden beantwoordt de nieuwe naam beter aan de werkelijke samenstelling van het korps, waarin de houten blaasinstrumenten een steeds prominenter plaats zijn gaan innemen. In 2004 wordt de muzikale leiding van de harmonie overgenomen door dirigent Jean-Paul Hermans. Gewijzigde bezigheden hopen hem midden 2006 deze functie op te geven. Op 31 juli 2006 treedt Johan Martens aan als nieuwe dirigent.

Terug omhoog